Shloka 2
द्वैतवनगमनम् (Dvāitavana-gamanam) — Journey and Settlement at Dvaita Forest-Lake
यतींश्व॒ राजा स मुनींश्व॒ सर्वा- स्तस्मिन् वने मूलफलैरुदग्रै: । द्विजातिमुख्यानृषभ: कुरूणां संतर्पयामास महानुभाव:,कुरुश्रेष्ठ महानुभाव राजा युधिष्ठिरने उस वनमें रहनेवाले सम्पूर्ण यतियों, मुनियों और श्रेष्ठ ब्राह्मणोंको उत्तम फल-मूलोंके द्वारा तृप्त किया। अत्यन्त तेजस्वी पुरोहित धौम्य पिताकी भाँति उस महावनमें रहनेवाले राजकुमार पाण्डवोंके यज्ञ-याग, पितृ-श्राद्ध तथा अन्य सत्कर्म करते-कराते रहते थे
Vaiśampāyana uvāca | yatīnś ca rājā sa munīnś ca sarvās tasmin vane mūla-phalair udagraiḥ | dvijāti-mukhyān ṛṣabhaḥ kurūṇāṃ saṃtarpayām āsa mahānubhāvaḥ ||
قال فَيْشَمْبَايَنَة: إن ذلك الملك العظيم النفس—سيد الكورو—إذ أقام في الغابة، أشبع جميع الزهّاد والنسّاك والحكماء، وكذلك سادة البراهمة «ثنائيّي الميلاد»، بما قدّم لهم من جذورٍ وثمارٍ فاخرة. وفي هذا المشهد تتجلّى مُلكيّة يودهيشثيرا القائمة على الدارما حتى في المنفى: إكرام الضيوف الروحيين وإعالة أهل الغابة بسخاءٍ مستقيم.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in hardship, righteous leadership expresses itself through dharma: honoring ascetics and Brahmins, practicing hospitality (atithi-satkara), and sustaining the spiritual community with whatever pure means are available (here, forest roots and fruits).
During the Pandavas’ forest life, the king—understood as Yudhiṣṭhira—provides excellent roots and fruits to the resident ascetics, sages, and foremost Brahmins, ensuring they are well cared for in the forest setting.