Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Ritual Acclamation at Hastināpura and Karṇa’s Vow Concerning Arjuna (राजकीय स्तुति-प्रसङ्गः कर्णप्रतिज्ञा च)

शकटापणवेशाश्व यानयुग्यं च सर्वश: । शरणं पाण्डवान्‌ जम्मुर्हियमाणे महीपतौ,गन्धर्व जब राजा दुर्योधनको बंदी बनाकर ले जाने लगे, उस समय छकड़े, रसदकी दूकान, वेष-भूषा, सवारी ढोने तथा कंधोंपर जुआ रखकर चलनेमें समर्थ बैल आदि सब उपकरणोंको साथ ले कौरव-सैनिक पाण्डवोंकी शरणमें गये

Vaiśampāyana uvāca: śakaṭāpaṇa-veśāśva-yānayugyaṃ ca sarvaśaḥ | śaraṇaṃ pāṇḍavān jagmur hriyamāṇe mahīpatau ||

قال فايشَمبايانا: لما كان الملك يُساق أسيراً، مضى جنود الكورو—في فوضى واضطراب—يحملون معهم كل شيء: العربات، والمؤن وما في المتاجر من سلع، والملابس والعتاد، والخيول وسائر المراكب، والدواب الصالحة للنير؛ ثم قصدوا الباندافا يلتمسون الحماية.

शकटcart
शकट:
Karma
TypeNoun
Rootशकट
FormNeuter, Accusative, Singular
आपणshop, store
आपण:
Karma
TypeNoun
Rootआपण
FormMasculine, Accusative, Singular
वेशdress, attire
वेश:
Karma
TypeNoun
Rootवेश
FormMasculine, Accusative, Singular
अश्वयानयुग्यम्fit for horse-vehicles (horse-drawn conveyance equipment)
अश्वयानयुग्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअश्व-यान-युग्य
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वशःentirely, in every way
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootशरण
FormNeuter, Accusative, Singular
पाण्डवान्the Pandavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
जग्मुःwent
जग्मुः:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
ह्रियमाणेwhile (he) was being carried away
ह्रियमाणे:
Adhikarana
TypeVerb
Rootहृ
FormPresent passive participle, Masculine, Locative, Singular
महीपतौwhen the king (lord of the earth) (was being carried away)
महीपतौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहीपति
FormMasculine, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
K
Kaurava soldiers
T
the king (mahīpati, contextually Duryodhana)
C
carts (śakaṭa)
M
market-stores/provisions (āpaṇa)
A
attire/equipment (veśa)
H
horses (aśva)
V
vehicles (yāna)
D
draught animals/oxen (yugya)

Educational Q&A

When power and pride collapse, even adversaries may need refuge; dharma is shown in offering protection and acting rightly amid crisis, not merely in victory.

As the king is being taken away captive (in this episode, Duryodhana seized by Gandharvas), the Kaurava troops gather their carts, supplies, animals, and transport and go to the Pāṇḍavas seeking protection.