Shloka 22
Duryodhana’s Account of Gandharva Defeat and the Pandavas’ Intervention (दुर्योधनवर्णितो गन्धर्वसंग्रामः)
शुभाशुभं कर्म नरो हि कृत्वा प्रतीक्षते तस्य फल सम कर्ता | स तेन मुहृत्यवश: फलेन “मोक्ष: कथं स्यात् पुरुषस्य तस्मात्,मनुष्य शुभ और अशुभ कर्म करके उसके स्वर्ग-नरकरूप फलकी प्रतीक्षा करता है। वह उस फलसे विवश होकर मोहित होता है। ऐसी दशामें मूढ़ पुरुषका उस मोहसे कैसे छुटकारा हो सकता है?
vaishampāyana uvāca |
śubhāśubhaṃ karma naro hi kṛtvā pratīkṣate tasya phalaṃ samakartā |
sa tena muhūrtyavaśaḥ phalena mohyaḥ—mokṣaḥ kathaṃ syāt puruṣasya tasmāt ||
قال فايشَمبايانا: إن الإنسان إذا أتى بالأعمال الصالحة والطالحة انتظر ثمارها الموافقة لها. فإذا غلبته تلك الثمار، ولو لحظة، وقع في الوهم. فكيف له، وهو على هذه الحال، أن ينال الموكشا—الخلاص من ذلك الوهم نفسه؟
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Actions inevitably yield corresponding results, and attachment to or compulsion by those results produces delusion; as long as one is driven by the fruits of karma, liberation from delusion is difficult.
Vaiśampāyana reflects on the human condition: people perform mixed deeds and then await heaven/hell-like outcomes; when the fruits arrive, they become mentally overpowered and confused, prompting the question of how such a person can attain mokṣa.