चित्रसेन-समागमः / The Engagement with Citrasena and the Gandharvas
शतमश्वसहस्राणि दशनागायुतानि च । युधिष्ठिरस्यानुयात्रमिन्द्रप्रस्थनिवासिन:,“जिन दिनों महाराज युधिष्छिर इन्द्रप्रस्थमें रहकर इस पृथ्वीका पालन करते थे, उस समय प्रत्येक यात्रामें उनके साथ एक लाख घोड़े और एक लाख हाथी चलते थे। मैं ही उनकी गणना करती, आवश्यक वस्तुएँ देती और उनकी आवश्यकताएँ सुनती थी
śatam aśva-sahasrāṇi daśa nāga-ayutāni ca | yudhiṣṭhirasya anuyātram indraprastha-nivāsinaḥ ||
قال فايشَمبايانا: «كان يرافق يودهيشثيرا في أسفاره الملكية مئةُ ألفِ فرسٍ، ومعها عشرةُ آلافِ فيلٍ أيضًا؛ وكان أهلُ إندراپراستها يتبعون في ركبه». تُبرز الآية سعة المُلك القائم على العدل: رخاءٌ ونظامٌ يلتفّان حول حاكمٍ تعترف به رعيته.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights the outward signs of a dharmic ruler’s stability—organized wealth, disciplined followers, and public support—suggesting that righteous governance naturally attracts prosperity and orderly social participation.
Vaiśampāyana describes the grandeur of Yudhiṣṭhira’s royal journeys from Indraprastha, emphasizing the immense number of horses and elephants that accompanied him as part of his retinue.