Shloka 48
चित्रसेन-समागमः / The Engagement with Citrasena and the Gandharvas
तासां नाम च रूपं च भोजनाच्छादनानि च । सर्वासामेव वेदाहं कर्म चैव कृताकृतम्,“उन सबके नाम, रूप तथा भोजन-आच्छादन आदि सभी बातोंकी मुझे जानकारी रहती थी। किसने क्या काम किया और क्या नहीं किया? यह बात भी मुझसे छिपी नहीं रहती थी”
tāsāṁ nāma ca rūpaṁ ca bhojanācchādanāni ca | sarvāsām eva vedāhaṁ karma caiva kṛtākṛtam ||
قال فايشَمبايانا: «كنتُ أعرف أسماءهنّ جميعًا وهيئاتهنّ، وكذلك طعامهنّ ولباسهنّ وكلَّ ما شابه ذلك من التفاصيل. ولم يكن يخفى عليّ ما فعلته كلُّ واحدةٍ منهنّ وما تركته دون فعل.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes comprehensive awareness and moral accounting: actions and omissions (kṛta–akṛta) both matter, and ethical evaluation includes not only what is done but also what is neglected.
The narrator Vaiśampāyana reports a speaker’s claim of detailed knowledge about a group—knowing their identities and circumstances (food, clothing) and also keeping track of each person’s deeds and failures to act.