Shloka 25
Skanda-janma: Śivā/Svāhā, Agni, and the Manifestation of Guha
Mahābhārata 3.214
Devanagari script
लक्षणं तु प्रसादस्य यथा तृप्त: सुखं स्वपेत् । निवाते वा यथा दीपो दीप्येत् कुशलदीपित:,जैसे भोजन आदिसे तृप्त हुआ मनुष्य सुखसे सोता है और जैसे वायुरहित स्थानमें चतुर मनुष्यके द्वारा जलाया हुआ दीप निश्चलभावसे प्रकाशित होता है; ऐसा ही लक्षण चित्तकी पवित्रताका भी है
Translation
علامة الصفاء المشرق (prasāda) هي: كما ينام المرء قريرًا سعيدًا إذا شبع وارتوى؛ وكما يضيء السراج الذي أشعله الماهر في موضع لا ريح فيه ضياءً ثابتًا لا يضطرب. كذلك تكون علامة طهارة القلب.
Word by Word
लक्षणम्mark, characteristic
लक्षणम्:
Karta
TypeNoun
Rootलक्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
प्रसादस्यof clarity/serenity (purity of mind)
प्रसादस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootप्रसाद
FormMasculine, Genitive, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
तृप्तःsatiated, satisfied
तृप्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootतृप्त
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखम्comfortably, with ease
सुखम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुख
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वपेत्would sleep
स्वपेत्:
TypeVerb
Rootस्वप्
FormOptative, 3rd, Singular, Parasmaipada
निवातेin a windless place
निवाते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिवात
FormMasculine, Locative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
दीपःlamp
दीपः:
Karta
TypeNoun
Rootदीप
FormMasculine, Nominative, Singular
दीप्येत्would shine, would burn
दीप्येत्:
TypeVerb
Rootदीप्
FormOptative, 3rd, Singular, Atmanepada
कुशलदीपितःwell-kindled (lit skillfully)
कुशलदीपितः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुशल-दीपित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes