Shloka 21
Adhyāya 188: Mārkaṇḍeya’s Account of Yuga-Decline and the Restoration Motif
Kali-yuga to Kalki
Devanagari script
एवमुक्तो मनुर्मत्स्यमनयद् भगवान् वशी । नदीं गड्डां तत्र चैनं स्वयं प्राक्षिपदच्युत:,मत्स्यके ऐसा कहनेपर जितेन्द्रिय, अपनी मर्यादासे कभी च्युत न होनेवाले भगवान् मनुने उसे स्वयं ले जाकर गंगामें डाल दिया
Transliteration
evam ukto manur matsyam anayad bhagavān vaśī | nadīṁ gaṅgāṁ tatra cainaṁ svayaṁ prākṣipad acyutaḥ ||
Translation
قال ماركانديّا: «فلما خوطب بذلك، أخذ مانو—وهو المتحكّم بنفسه المبارك—السمكة، وبقي ثابتًا على ضبطه وواجبه، ثم ألقاها بيده في نهر الغانغا.»
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been spoken to / addressed
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त, Masculine, Nominative, Singular
मनुःManu
मनुः:
Karta
TypeNoun
Rootमनु
FormMasculine, Nominative, Singular
मत्स्यम्the fish
मत्स्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Accusative, Singular
अनयत्led / took
अनयत्:
TypeVerb
Rootनी
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
भगवान्the blessed/lordly one
भगवान्:
TypeAdjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
वशीself-controlled
वशी:
TypeAdjective
Rootवशिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नदीम्to the river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
गड्डाम्a pit/pool (deep place)
गड्डाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगड्डा
FormFeminine, Accusative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एनम्him/it (that one)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
प्राक्षिपत्threw/cast (in)
प्राक्षिपत्:
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada, प्र
अच्युतःthe unfailing one / Acyuta
अच्युतः:
TypeAdjective
Rootअच्युत
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaM
ManuM
Matsya (the fish)G
Gaṅgā (river)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes