Shloka 3
प्रावृट्-शरत्-वर्णनम् — Description of the Monsoon and Autumn; Sarasvatī in the Pāṇḍavas’ Exile
त॑ं शंससि भयाविष्टमापन्नमरिसूदनम् एतदिच्छाम्यहं श्रीतुं परं कौतूहलं हि मे,जो बलके घमंडमें आकर पुलस्त्यनन्दन कुबेरको भी युद्धके लिये ललकारते थे, जिन्होंने कुबेरकी पुष्करिणीके तटपर कितने ही यक्षों तथा राक्षसोंका संहार कर डाला था, उन्हीं शत्रुसूदन भीमसेनको आप भयभीत (और विपत्तिग्रस्त) बताते हैं। अतः मैं इस प्रसंगको विस्तारसे सुनना चाहता हूँ। इसके लिये मेरे मनमें बड़ा कौतूहल हो रहा है
taṁ śaṁsasi bhayāviṣṭam āpannam arisūdanam | etad icchāmy ahaṁ śrotuṁ paraṁ kautūhalaṁ hi me ||
قال جنميجيا: «إنك تذكر بْهِيمَسِينا، قاهرَ الأعداء، كأنه قد استولى عليه الخوف ووقع في الشدة. أريد أن أسمع الأمر كاملاً، فقد أثار في نفسي أعظم الفضول: كيف يُقال إن البطل الذي، في زهو قوته، تحدّى حتى كوبيرا ابنَ بولستيا، وذبح كثيراً من الياكشا والراكشاسا على ضفة بحيرة كوبيرا بوشكاريني—قد صار الآن مذعوراً ومبتلى؟»
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how even renowned strength and past victories do not guarantee immunity from fear or adversity; it invites reflection on the instability of worldly power and the need to understand causes and context before judging a person’s present condition.
King Janamejaya challenges the narrator’s claim that Bhīma is frightened and distressed, citing Bhīma’s earlier feats against Kubera’s Yakṣas and Rākṣasas at Puṣkariṇī, and asks to hear the full account of what led to this surprising change.