Shloka 5
Nahūṣa as Ajagara: Virtue Hierarchy, Karmic Gati, and the Psychology of Mind–Intellect
वनानि रम्याणि नदी: सरांसि गुहा गिरीणां गिरिगह्वराणि एते निवासा: सततं बभूवु- दिवानिशं प्राप्प नरर्षभाणाम्,पुरुषरत्न पाण्डव कभी रमणीय वनोंमें, कभी सरोवरोंके किनारे, कभी नदियोंके तटपर और कभी पर्वतोंकी छोटी-बड़ी गुफाओंमें दिन या रातके समय ठहरते जाते थे। सदा ऐसे ही स्थानोंमें उनका निवास होता था
vaiśampāyana uvāca | vanāni ramyāṇi nadyaḥ sarāṃsi guhā girīṇāṃ girigahvarāṇi | ete nivāsāḥ satataṃ babhūvur divāniśaṃ prāpya nararṣabhāṇām ||
قال فايشَمبايانا: لقد صارت للرجال الثيران بين البشر (الباندافا) الغابات البهيجة، وضفاف الأنهار، والبحيرات، وكهوف الجبال وشقوقها الصخرية مساكنَ دائمة. كانوا يمضون نهارًا وليلاً، ويأوون مرارًا إلى مثل تلك الملاجئ البرّية—صورةً للصبر والحياة المنضبطة في المنفى.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness and self-control in adversity: the Pāṇḍavas accept a life of simple, shifting shelters in nature, suggesting dharmic endurance rather than complaint or indulgence.
Vaiśampāyana describes the Pāṇḍavas’ continual movement during exile, staying in forests, by rivers and lakes, and in mountain caves—resting wherever day or night finds them.