Shloka 40
Adhyāya 168: Arjuna’s counters to māyā-rains and the onset of darkness
Nivātakavaca engagement
व्यायामं मुष्टिभि: कृत्वा तलैरपि समागतै: । अपाययंश्व तद् भूत॑ निश्रचेष्टमगमं महीम्,पहले मुक्कों और थप्पड़ोंसे मैंने उससे टक्कर लेनेकी चेष्टाकी, परंतु उसपर मेरा कोई वश नहीं चला और मैं निश्वेष्ट होकर पृथ्वीपर गिर पड़ा। महाराज! तब वह अलौकिक प्राणी हँसकर मेरे देखते-देखते स्त्रियोंसहित वहीं अन्तर्धान हो गया
vyāyāmaṁ muṣṭibhiḥ kṛtvā talair api samāgataiḥ | apāyayaṁś ca tad bhūtaṁ niśceṣṭam agamaṁ mahīm ||
قال أرجونا: «صارعتُ ذلك الكائن، أضربه بقبضتي وبراحتي حين تقاربنا؛ غير أني لم أستطع إخضاعه. ولما غلبني صرتُ ساكنًا لا حراك بي وسقطتُ على الأرض. ثم، أيها الملك، ضحك ذلك الكائن العجيب، وأمام عينيّ اختفى في الموضع نفسه مع النساء».
अजुन उवाच
Educational Q&A
Even a great warrior’s strength has limits; the episode underscores humility and discernment—physical force alone cannot master every situation, especially when confronting the uncanny or divinely protected.
Arjuna describes a close-quarters struggle in which he strikes with fists and palms but fails to subdue a supernatural being; he is rendered helpless and falls, after which the being laughs and vanishes along with the women present.