Shloka 79
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
भान्त्येते पुष्पविकचा: पुंस्कोकिलकुलाकुला: । नात्र कण्टकिन: केचिन्न च विद्यन्त्यपुष्पिता:,'ये सभी वृक्ष फूलोंसे लदे हैं। कोकिल-कुलसे अलंकृत हैं। इस वनमें कोई भी वृक्ष ऐसे नहीं हैं, जिनमें काँटे हों और जो खिले न हों
bhānty ete puṣpavikacāḥ puṃskokilakulākulāḥ | nātra kaṇṭakinaḥ kecin na ca vidyanty apuṣpitāḥ ||
قال فايشَمبايانا: «هنا تتلألأ الأشجار وقد تفتّحت أزهارها تمامًا، وتمتلئ بأسراب من طيور الكوكيل الذكور. وفي هذا الغاب لا شجرَ شوكيًّا، ولا يُعثر على شجرةٍ تبقى بلا زهر».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an idealized natural setting marked by gentleness and abundance—no thorns and no unblossomed trees—suggesting an ethical atmosphere of non-harm and auspiciousness, often used in the epic to signal a place fit for rest, reflection, or sacred encounter.
Vaiśampāyana is describing a forest landscape: trees are in full bloom, resonant with cuckoos, and notably free from harsh features like thorns or barrenness, emphasizing the forest’s welcoming and благоприятный character.