Shloka 12
Raibhya-putrayoḥ satra-vṛttāntaḥ — The Satra Episode of Raibhya’s Sons
Parāvasu and Arvāvasu
ततः परावसूुर्दष्टवा भ्रातरं समुपस्थितम् । बृहद्द्युम्नमुवाचेदं वचन हर्षगद्गदम्,लोमशजी कहते हैं--युधिष्ठिर! अर्वावसु मुनि भाईके लिये ब्रह्महत्याका प्रायश्ित्त पूरा करके पुनः उस यज्ञमें आये। परावसुने अपने भाईको वहाँ उपस्थित देखकर राजा बृहद्द्युम्नसे हर्षगदगद वाणीमें कहा--'राजन! यह ब्रह्महत्यारा है। अतः इसे आपका यज्ञ देखनेके लिये इस मण्डपमें प्रवेश नहीं करना चाहिये। ब्रह्मघाती मनुष्य अपनी दृष्टिमात्रसे भी आपको महान् कष्टमें डाल सकता है, इसमें संशय नहीं है”
tataḥ parāvasur dṛṣṭvā bhrātaraṃ samupasthitam | bṛhaddyumnam uvācedaṃ vacanaṃ harṣa-gadgadam ||
قال لوماشَ: ثم إنّ بارافاسو، لما رأى أخاه قائمًا بين يديه، خاطب الملك بْرِهَدْيُومْنَ بصوتٍ اختنق من فرط الابتهاج والانفعال: «أيها الملك، إنّ هذا الرجل قاتلُ برهمن. لذلك لا ينبغي أن يُؤذَن له بدخول جناح القربان ليشهد شعيرتك. فقاتلُ البرهمن قد يُنزل بك بلاءً عظيمًا بمجرد نظرته—ولا ريب في ذلك».
लोगश उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the dharmic concern for ritual purity and the perceived social-spiritual danger of grave sin (brahmahatyā) contaminating a sacred rite. It also shows how accusations of impurity can be used to exclude someone from religious space, raising ethical questions about judgment, atonement, and reintegration.
After Arvāvasu returns to the sacrifice having completed expiation for brahmahatyā, Parāvasu sees him present and urgently tells King Bṛhaddyumna that Arvāvasu is a brahma-slayer and should not be permitted to enter the sacrificial pavilion, warning that even his gaze could bring harm.