Aṣṭāvakra–Kahoda Upākhyāna: Śvetaketu’s Āśrama, Sarasvatī, and the Origin of Aṣṭāvakra
न विद्यते यदा मांसं कपोतेन सम॑ धृतम् । तत उत्कृत्तमांसोडसावारुरोह स्वयं तुलाम्,किंतु दूसरे पलड़ेमें रखा हुआ कबूतर उस मांसकी अपेक्षा अधिक भारी निकला, तब महाराज उशीनरने पुनः अपना मांस काटकर चढ़ाया। इस प्रकार बार-बार करनेपर भी जब वह मांस कबूतरके बराबर न हुआ, तब सारा मांस काट लेनेके पश्चात् वे स्वयं ही तराजूपर चढ़ गये
na vidyate yadā māṁsaṁ kapotena samaṁ dhṛtam | tata utkṛttamāṁso 'sāv āruroha svayaṁ tulām |
قال لوماشَا: «لمّا لم تُساوِ اللحمُ الذي قطعه وزنَ الحمامة، صعد ذلك الملك—بعد أن كرّر قطعَ لحمِه مرارًا—إلى الميزان بنفسه في النهاية.»
लोगमश उवाच
The verse highlights dharma as steadfast protection and compassion: when a vow to shelter the weak conflicts with personal safety, the righteous king chooses self-sacrifice rather than abandon the one who sought refuge.
In the famous Śibi/Uśīnara episode, the king tries to compensate for a pigeon’s life by placing his own flesh on a scale. When the flesh still does not balance the pigeon’s weight, he finally steps onto the scale himself, offering his entire body to uphold his promise.