Shloka 9
Cyavana’s Tapas, Sukanyā’s Curiosity, and Śaryāti’s Appeasement (च्यवन-सुकन्या-उपाख्यान आरम्भ)
रूपेण वयसा चैव मदनेन मदेन च । बभज्ज वनवृक्षाणां शाखा: परमपुष्पिता:,सुन्दर रूप, नयी अवस्था, कामभावके उदय और यौवनके मदसे प्रेरित हो सुकन्याने उत्तम फूलोंसे भरी हुई वन-वृक्षोंकी बहुत-सी शाखाएँ तोड़ लीं। वह सखियोंका साथ छोड़कर अकेली टहलने लगी। उस समय उसके शरीरपर एक ही वस्त्र था और वह भाँति- भाँतिके अलंकारोंसे अलंकृत थी। बुद्धिमान् च्यवन मुनिने उसे देखा। वह चमकती हुई विद्युतके समान चारों ओर विचर रही थी
rūpeṇa vayasā caiva madanena madena ca | babhajja vanavṛkṣāṇāṃ śākhāḥ paramapuṣpitāḥ ||
قال لوماشا: مدفوعةً بجمالها وحداثة سنّها—باضطرام الشهوة وسُكر زهو الصبا—كسرت سوكانيا كثيرًا من أغصان أشجار الغابة المفعمة بالأزهار. ثم تركت صاحباتها ومضت تتنزّه وحدها، لا تلبس إلا ثوبًا واحدًا، وقد تحلّت بشتى الحُلِيّ. فرآها الحكيم تشيافانا، وهي تتحرّك متلألئةً كوميض البرق.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse frames youthful beauty and desire as forces that can lead to heedlessness (mada). In the Mahābhārata’s ethical lens, such impulsiveness becomes the seed of karmic consequence, especially when it intersects with the dignity and power of ascetics.
Sukanyā, exhilarated by youth and attraction, breaks flowering branches and wanders alone, ornamented and radiant. The sage Cyavana notices her—setting up the ensuing encounter that becomes pivotal in the Sukanyā–Cyavana episode.