Shloka 16
Kirmīra-rākṣasa-saṃgamaḥ (Encounter and Slaying of Kirmīra) | किर्मीरेण सह भीमसेनसमागमः
अतिष्ठस्त्वमथैकेन पादेन नियमस्थित: । लोवप्रवृत्तिहेतुस्त्वमिति व्यासो ममाब्रवीत्,गोविन्द! आप पुण्यात्मा पुरुषोंके निवासयोग्य प्रभासतीर्थमें जाकर लोगोंको तपमें प्रवृत्त करनेके लिये शौच-संतोषादि नियमोंमें स्थित हो महातेजस्वी स्वरूपसे एक सहस्र दिव्य वर्षोतक एक ही पैरसे खड़े रहे। ये सब बातें मुझसे श्रीव्यासजीने बतायी हैं
atiṣṭhas tvam athaikena pādena niyama-sthitaḥ | loka-pravṛtti-hetus tvam iti vyāso mamābravīt, govinda | āpa puṇyātmā puruṣoṁ-ke nivāsa-yogya prabhāsatīrtha-meṁ jākar logoṁ-ko tap-meṁ pravṛtta karane-ke liye śauca-santoṣādi niyamoṁ-meṁ sthita ho mahā-tejasvī svarūp-se eka-sahasra divya-varṣotaka eka hī pair-se khaḍe rahe | ye sab bāteṁ mujhse śrī-vyāsajī-ne batāyī haiṁ
قال أرجونا: «لقد وقفتَ على قدمٍ واحدة، ثابتًا في ضبط النفس. وقد قال لي ڤياسا: “أنت السبب الذي يحرّك الناس نحو الانضباط القويم، يا غوڤيندا.”» وإذ قصدتَ تيرثا برابهاسا المقدّسة، وهي موضعٌ يليق بسكنى الأبرار، ثبتَّ على نذورٍ كالنقاء والقناعة، واقفًا على قدمٍ واحدة في هيئةٍ عظيمة الإشراق ألفَ سنةٍ إلهية—لتُلهم الناس إلى التنسّك. وكلّ ذلك رواه لي ڤياسا.
अजुन उवाच
Educational Q&A
Exemplary self-discipline (niyama) and austerity (tapas) are presented as ethical catalysts: a great person’s steadfast practice—purity, contentment, and restraint—can inspire society toward dharmic conduct.
Arjuna addresses Krishna (Govinda) and recounts what Vyasa told him: Krishna once went to Prabhasa-tirtha and performed a prolonged, radiant austerity—standing on one foot for a thousand divine years—to encourage people to take up disciplined spiritual practice.