Shloka 28
Akṛtavraṇa’s Account Begins: Gādhi–Satyavatī–Ṛcīka and the Bhārgava Lineage Prelude
अकृतबत्रण कहते हैं--राजन्! इस प्रकार शुल्क देनेकी प्रतिज्ञा करके ऋचीक मुनिने वरुणके पास जाकर कहा--'देव! मुझे शुल्कमें देनेके लिये एक हजार ऐसे अश्व प्रदान करें, जिनके शरीरका रंग पाण्डुर और कान एक ओरसे श्याम हों। साथ ही वे सभी अश्व तीव्रगामी होने चाहिये।। उस समय वरुणने उनकी इच्छाके अनुसार एक हजार श्यामकर्ण घोड़े दे दिये ।। तदश्वतीर्थ विख्यातमुत्थिता यत्र ते हया: । गज्जायां कान्यकुब्जे वै ददौ सत्यवतीं तदा,जहाँ वे श्यामकर्ण घोड़े प्रकट हुए थे, वह स्थान अश्वतीर्थके नामसे विख्यात हुआ। तत्पश्चात् राजा गाधिने शुल्करूपमें एक हजार श्यामकर्ण घोड़े प्राप्त करके गंगातटपर कान्यकुब्ज नगरमें ऋचीक मुनिको अपनी पुत्री सत्यवती ब्याह दी! उस समय देवता बराती बने थे। देवता उन सबको देखकर वहाँसे चले गये
Akṛtavraṇa uvāca—rājan, evaṁ śulka-pratijñāṁ kṛtvā ṛcīkiḥ munir varuṇam upagamya uvāca—“deva, śulkārthaṁ me sahasram aśvān prayaccha, yeṣāṁ śarīra-varṇaḥ pāṇḍuraḥ syāt, karṇau ca ekataḥ śyāmau; sarve ca te tīvra-gāminaḥ syuḥ.” tataḥ varuṇaḥ tasya icchānusāreṇa sahasraṁ śyāma-karṇān aśvān dadau. yatra te hayā utthitāḥ, tat sthānam “Aśvatīrtham” iti vikhyātam abhavat. tataḥ rājā gādhiḥ śulka-rūpeṇa sahasraṁ śyāma-karṇān aśvān prāpya gaṅgā-taṭe kānyakubje nagare ṛcīkiṁ munim satyavatīṁ nāma duhitaraṁ vivāhya dadau; tadā devāḥ barhīṇaḥ (barātinaḥ) babhūvuḥ, te sarvān dṛṣṭvā tataḥ prasthitāḥ.
قال أَكْرِتَفَرَنَة: «أيها الملك! لما تعهّد الحكيمُ رِچِيكَةُ بدفع الشُّلْكَة (ثمن العروس) على هذا النحو، مضى إلى فَرُونَة وقال: ‘أيها الإله، امنحني للشُّلْكَة ألفَ فرسٍ: أبدانُها شاحبةُ اللون، وإحدى أذنيها داكنة، وكلّها سريعةُ العَدْو.’» فوهبَهُ فَرُونَةُ، وفقَ مُراده، ألفَ فرسٍ ذاتَ آذانٍ داكنة. والموضعُ الذي ظهرت فيه تلك الخيل اشتهر باسم «أَشْوَتِيرْثَ» (Aśvatīrtha). ثم إن الملكَ گادهي، بعد أن نال ألفَ فرسٍ ذاتَ آذانٍ داكنة شُلْكَةً، زوّج ابنته سَتْيَفَتِي للحكيم رِچِيكَة في كانْيَكُبْجَة (Kānyakubja) على ضفة الغانغا. وفي تلك المناسبة كانت الآلهةُ نفسُها موكبَ العرس؛ ثم لما شهدوا كلَّ شيء انصرفوا.
अकृतव्रण उवाच
Educational Q&A
The passage highlights fidelity to one’s pledged word (pratijñā) and the social-ethical weight of marriage agreements: Ṛcīka seeks the promised śulka through rightful means, and Gādhi fulfills the arrangement once the condition is met. It also frames divine support as aligning with orderly, vow-based conduct rather than coercion.
Ṛcīka, having promised a bride-price, approaches Varuṇa and requests a thousand swift horses with pale bodies and one dark ear. Varuṇa grants them; the place of their appearance becomes known as Aśvatīrtha. King Gādhi receives the horses as śulka and then gives his daughter Satyavatī to Ṛcīka in marriage at Kānyakubja on the Gaṅgā, with the gods present as the wedding procession.