Shloka 17

Adhyāya 112: Ṛṣyaśṛṅga’s Description of an Exemplary Brahmacārī

Ascetic Presence and Vow-Practice

Devanagari script

गतेन तेनास्मि कृतो विचेता गात्रं च मे सम्परिदह्मतीव । इच्छामि तस्यान्तिकमाशोु गन्तुं त॑ चेह नित्यं परिवर्तमानम्‌,उसके चले जानेसे मैं अचेत हो गया हूँ। मेरा शरीर जलता-सा जान पड़ता है। मैं चाहता हूँ, शीघ्र उसके पास ही चला जाऊँ अथवा वही यहाँ नित्य मेरे पास रहे

Translation

لمّا مضى، صرت كالمذهول، وكأن جسدي يحترق احتراقًا. أريد أن أمضي سريعًا إلى جواره؛ أو ليته يبقى هنا دائمًا، ملازمًا لي لا يفارقني.

Word by Word

गतेनby (his) going / by the departure

तेनby him/that

अस्मिI am

कृतःmade / rendered

विचेताःsenseless, unconscious

गात्रम्body

चand

मेmy / of me

सम्परिदह्मतिburns all around / scorches

इवas if

इच्छामिI desire / I wish

तस्यof him / his

अन्तिकम्near (presence), proximity

आशुquickly

गन्तुम्to go

तत्that (alternatively: or that)

चand / or

इहhere

नित्यम्always, constantly

परिवर्तमानम्staying/remaining (near), being present

Speaker

ऋष्यशुड्र उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes