Shloka 20
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
न्यमन्त्रयेतां राजानं कि कार्य क्रियतामिति । ततस्तामानुपूर्वी स पुनरेवान्वकीर्तयत्,निकट जाकर उनके चरणोंमें नमस्कार करके दम्भोद्धवने उन दोनोंका कुशल-समाचार पूछा। तब नर और नारायणने राजाका स्वागत-सत्कार करके आसन, जल और फल-मूल देकर उन्हें भोजनके लिये निमन्त्रित किया। तदनन्तर पूछा कि हम आपकी कया सेवा करें? यह सुनकर उन्होंने अपना सारा वृत्तान्त पुनः अक्षरश: सुना दिया
nyamantrayētāṃ rājānaṃ kiṃ kāryaṃ kriyatām iti | tataḥ tām ānupūrvīṃ sa punar evānvakīrtayat ||
قال فايشَمبايانا: إن نارا ونارايَنة دعَوَا الملك قائلَين: «أيَّ خدمةٍ نؤدّيها لك؟» فحينئذٍ أعاد الملك، مرةً أخرى، سردَ خبرِ رسالته كلَّه على الترتيب وبالضبط كما وقع—كيف دنا منهما بأدب، وسجد عند قدميهما، وكيف استُقبِل بما يليق من إكرام الضيف: أُعطي مقعدًا وماءً وثمرًا وجذورًا، ودُعي إلى الطعام. ويُبرز هذا المشهد خُلُقَ تعظيم الضيف والملك بالتوقير، وواجبَ الرواية الصادقة المرتّبة عند طلب المشورة في شؤون الدَّرما.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through hospitality and humility: worthy hosts ask what service they can render, and the guest responds with truthful, orderly speech. Ethical conduct is shown in honoring a visitor/king and in narrating events accurately when seeking guidance.
After being welcomed, the king is asked by Nara and Nārāyaṇa what they should do for him. In response, he recounts his entire story again, step by step, as it happened.