Shloka 39
Dambhodbhava, Nara-Nārāyaṇa, and the Counsel to Abandon Hubris
Udyoga-parva 94
भवतैव हि रक्ष्यास्ते व्यसनेषु विशेषत: । मा ते धर्मस्तथैवार्थों नश्येत भरतर्षभ,भरतभूषण! आपको ही पाण्डवोंकी सदा रक्षा करनी चाहिये। विशेषतः संकटके अवसरपर तो आपके लिये उनकी रक्षा अत्यन्त आवश्यक है ही। कहीं ऐसा न हो कि पाण्डवोंसे वैर बाँधनेके कारण आपके धर्म और अर्थ दोनों नष्ट हो जायँ
vaiśampāyana uvāca |
bhavataiva hi rakṣyās te vyasaneṣu viśeṣataḥ |
mā te dharmas tathaivārtho naśyet bharatarṣabha ||
قال فايشَمبايانا: «إنما أنتَ الذي يجب أن يحميهم—وخاصةً عند حلول الشدائد. يا ثورَ البهاراتا، إياك أن يقع أن تُهلك، بربط العداوة بأبناء باندو، دَرمَكَ ورخاءك الدنيوي معًا.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s duty is protective responsibility, especially during crises; nurturing enmity against rightful kin can destroy both dharma (moral legitimacy) and artha (stability and prosperity).
In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Vaiśampāyana reports counsel directed to a Bharata king: he must safeguard the Pāṇḍavas, particularly in adversity, and avoid a course of hostility that would ruin his moral standing and political fortune.