Shloka 86
Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration
Sañjaya’s Report
अस्मै वराण्यददंस्तत्र देवा दृष्टवा भीम॑ कर्म कृतं रणे तत् । श्रमश्न ते युध्यमानस्य न स्या- दाकाशे चाप्सु च ते क्रम: स्थात्,'युद्धमें भगवान् श्रीकृष्णका वह भयंकर पराक्रम देखकर देवताओंने वहाँ इन्हें इस प्रकार वर दिये--“केशव! युद्ध करते समय आपको कभी थकावट न हो, आकाश और जलमें भी आप अप्रतिहत गतिसे विचरें और आपके अंगोंमें कोई भी अस्त्र-शस्त्र चोट न पहुँचा सके।” इस प्रकार वर पाकर श्रीकृष्ण पूर्णतः कृतकार्य हो गये हैं। इन असीम शक्तिशाली महाबली वासुदेवमें समस्त गुण-सम्पत्ति सदैव विद्यमान है
asmai varāṇy adadaṁs tatra devā dṛṣṭvā bhīmaṁ karma kṛtaṁ raṇe tat | śramaś ca te yudhyamānasya na syād ākāśe cāpsu ca te kramaḥ sthāt ||
قال سانجيا: لما رأى الآلهةُ ذلك الفعلَ المهيب قد أُنجز في ساحة القتال، منحوه هناك عطايا: «يا كيشافا، لا يصيبنّك تعبٌ وأنت تقاتل؛ ولتكن حركتُك غيرَ معوَّقة حتى في السماء وفي المياه». ويعرض المقطعُ العونَ الإلهي بوصفه اعترافًا ببسالةٍ خارقة، وحِرزًا لفاعليةٍ عادلةٍ في الحرب—قوةً تُمنَح لا للقسوة، بل لإتمام مهمةٍ مقدَّرةٍ منسجمةٍ مع الدارما.
संजय उवाच
Educational Q&A
Extraordinary power is portrayed as legitimate when it serves a dharma-aligned purpose: the gods grant boons that prevent fatigue and remove obstacles, emphasizing steadfastness and effective action rather than aggression for its own sake.
Sañjaya reports that after witnessing a fearsome exploit in battle, the gods bestow blessings on Keśava (Kṛṣṇa): he will not tire in combat and will have unhindered movement even through sky and water.