Sanatsujāta on Vedic Learning, Truth (Satya), and the Discipline of Dama–Tyāga–Apramāda
जो शिष्यकी वृत्तिके क्रमसे ही जीवन-निर्वाह करता हुआ पवित्र हो विद्या प्राप्त करता है, उसका यह नियम भी ब्रह्मचर्यव्रतका पहला ही पाद कहलाता है ।।
yo śiṣyakī vṛttike kramase hī jīvana-nirvāha karatā huā pavitra ho vidyā prāpta karatā hai, usakā yaha niyama bhī brahmacarya-vratakā prathama eva pāda kahalātā hai. ācāryasya priyaṁ kuryāt prāṇair api dhanair api; karmaṇā manasā vācā dvitīyaḥ pāda ucyate.
يشرح ساناتسوجاتا نظام البراهماچاريا (brahmacarya) في صورته العملية والأخلاقية. أولًا: إنّ التلميذ الذي يقتات عيشه على وجهٍ منظمٍ ومقيد، ويبقى طاهرًا وهو يطلب العلم، يُقال إنه أتمّ “الرُّبع” (pāda) الأول من نذر البراهماچاريا. ثانيًا: ولو كان الثمن النفس أو المال، فإن إرضاء المعلّم بالفعل والفكر والقول يُعلَن أنه الرُّبع الثاني. وهكذا تُصوِّر التعاليمُ التعليمَ تدرّبًا مقدّسًا يقوم على ضبط النفس والطهارة وخدمة الغورو بكل القلب.
सनत्सुजात उवाच
Brahmacarya is presented as a structured discipline: (1) living purely and in an orderly, restrained way while pursuing learning, and (2) wholehearted dedication to the teacher—pleasing the ācārya through action, thought, and speech, even at personal cost.
In the Sanatsujātīya discourse within Udyoga Parva, Sanatsujāta instructs (in a didactic setting) on ethical and spiritual disciplines. Here he defines parts of the brahmacarya vow by describing the ideal student’s conduct and the duty of devoted service to the teacher.