Shloka 9
अध्याय २९ — वासुदेव–संजय संवादः
Karma, Varṇa-Dharma, and the Ethics of Governance
पुरोहित धृतराष्ट्रस्य राज्ञ- स्तथा55चायनित्विजो ये च तस्य । तैश्न त्वं तात सहितैर्य थाई संगच्छेथा: कुशलेनैव सूत,तात संजय! राजा धृतराष्ट्रके पुरोहित, आचार्य तथा उनके ऋत्विजोंसे भी (उनके साथ भेंट होनेपर) तुम (हमारी ओरसे) कुशल-मंगलका समाचार पूछते हुए ही मिलना
purohitaṃ dhṛtarāṣṭrasya rājñas tathācāryān ṛtvijo ye ca tasya | taiś ca tvaṃ tāta sahitair yathā saṃgacchethāḥ kuśalenāiva sūta tāta saṃjaya |
قال يودهِشْثيرا: «يا سَنْجَيا العزيز، أيها السائق! إذا لقيتَ كاهنَ الأسرة لدى الملك دِهْرِتَراشْتْرا، ومعلميه، والكهنةَ القائمين بالطقوس الذين يخدمونه، فادنُ منهم بوقارٍ وحُسن نية. وباسمنا حيِّهم بالسؤال عن عافيتهم وحدها—كيلا تُهجر، وإن اشتدّت بوادر النزاع، مجاملاتُ الدارما وكلامُ الاحترام.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even when hostility is imminent, one should uphold dharma through respectful conduct and restrained speech—beginning with courteous inquiry into others’ welfare, especially toward elders and religious functionaries.
Yudhiṣṭhira instructs Saṃjaya on proper etiquette when meeting Dhṛtarāṣṭra’s priestly and teaching circle: Saṃjaya should greet them on the Pāṇḍavas’ behalf by asking after their well-being, maintaining decorum amid tense negotiations.