Shloka 9
Bhīṣma’s Dream-Counsel and the Prasvāpa Astra (भीष्मस्वप्नदर्शनम् / प्रस्वापास्त्रोपदेशः)
Devanagari script
ततो<पश्यत् पितरं जामदग्न्यः पितुस्तथा पितरं चास्य मान्यम् | ते तत्र चैनं परिवार्य तस्थु- रूचुश्नैनं सान्त्वपूर्व तदानीम्,इसके बाद जमदग्निकुमार परशुरामने अपने पिता जमदग्निको तथा उनके भी माननीय पिता ऋचीक मुनिको देखा। वे सब पितर उन्हें चारों ओरसे घेरकर खड़े हो गये और उस समय उन्हें सान्त्वना देते हुए बोले
Transliteration
tato 'paśyat pitaraṃ jāmadagnyaḥ pituḥ tathā pitaraṃ cāsya mānyam | te tatra cainaṃ parivārya tasthuḥ r̥cūśnainaṃ sāntvapūrvaṃ tadānīm ||
Translation
ثم رأى جاماداغنيا (باراشوراما) أباه جاماداغني، ورأى أيضًا أبا أبيه الموقَّر، الحكيمَ ريتشيكا. فوقفوا هناك يحيطون به من كل جانب، وفي تلك اللحظة خاطبوه بكلماتٍ من التعزية والتسكين.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (Lan), 3, singular, Parasmaipada
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
Formmasculine, accusative, singular
जामदग्न्यःJāmadagnya (Paraśurāma)
जामदग्न्यः:
Karta
TypeNoun
Rootजामदग्न्य
Formmasculine, nominative, singular
पितुःof (his) father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ
Formmasculine, genitive, singular
तथाalso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पितरम्father
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
Formmasculine, accusative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्यof him, his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formmasculine/neuter, genitive, singular
मान्यम्venerable, respected
मान्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमान्य
Formmasculine, accusative, singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रत्यय)
Formmasculine, accusative, singular
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
TypeVerb
Rootपरि + वृ (वृञ् आवरणे/वरणे)
Formabsolutive (क्त्वा/ल्यप्), active
तस्थुःstood
तस्थुः:
TypeVerb
Rootस्था
FormPerfect (Liṭ), 3, plural, Parasmaipada
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3, plural, Parasmaipada
एनम्to him / him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रत्यय)
Formmasculine, accusative, singular
सान्त्वपूर्वम्with consolation first; consolingly
सान्त्वपूर्वम्:
TypeAdjective
Rootसान्त्व + पूर्व
Formneuter, accusative, singular, adverbial (क्रियाविशेषणवत्)
तदानीम्at that time
तदानीम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदानीम्
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaJ
Jāmadagnya (Paraśurāma)J
JamadagniṚ
ṚcīkaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes