Shloka 276
अदारा-नीति
Crisis Composure) and ‘Jaya’ Śravaṇa (Morale-Instruction
अथ द्वैगुण्यमीहायां फलं भवति वा न वा परंतु जो कर्मोंका आरम्भ ही नहीं करते, वे तो कभी अपने अभीष्टकी सिद्धिमें सफल नहीं होते, अतः कर्मोंको छोड़कर निश्रेष्ट बैठनेका यह एक ही परिणाम होता है कि मनुष्योंको कभी अभीष्ट मनोरथकी प्राप्ति नहीं हो सकती। परंतु कर्मोमें उत्साहपूर्वक लगे रहनेपर तो दोनों प्रकारके परिणामोंकी सम्भावना रहती है--कर्मोंका वांछनीय फल प्राप्त भी हो सकता है और नहीं भी
atha dvaiguṇyam īhāyāṃ phalaṃ bhavati vā na vā | parantu yo karmoṃkā ārambha hī nahīṃ karate, ve to kabhī apane abhīṣṭakī siddhimeṃ saphala nahīṃ hote | ataḥ karmoṃko choḍakara niḥśreṣṭha baiṭhane kā yaha ek hī pariṇāma hotā hai ki manuṣyoṃko kabhī abhīṣṭa manorathakī prāpti nahīṃ ho sakatī | parantu karmoṃmeṃ utsāhapūrvaka lage rahanepara to donoṃ prakārake pariṇāmoṃkī sambhāvanā rahatī hai—karmoṃkā vāñchanīya phala prāpta bhī ho sakatā hai aura nahīṃ bhī
ثم يُرى أن العاقبة في هذه الدنيا على وجهين: قد يتحقق الثمر المرغوب وقد لا يتحقق. غير أن الذين لا يبدؤون واجباتهم أصلًا لا ينجحون أبدًا في بلوغ ما يبتغون. لذلك فإن ترك العمل والجلوس في الكسل لا يفضي إلا إلى نتيجة واحدة: أن الإنسان لا ينال مقصوده قط. أما إذا انخرط في العمل بحماسةٍ وعزم، بقي الاحتمالان قائمين: قد يُنال الثمر المنشود وقد لا يُنال.
पुत्र उवाच
Educational Q&A
One should not abandon action out of fear of uncertain results. Outcomes may be favorable or unfavorable, but refusing to begin ensures failure; earnest effort at least keeps open the possibility of success.
A son-speaker offers counsel framed as practical ethics: in worldly undertakings results are uncertain, yet duty and purposeful effort are necessary, because inaction guarantees that one’s aims will not be achieved.