Shloka 12
अध्याय १२२ — कृष्णस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः
Kṛṣṇa’s Ethical Counsel to Duryodhana
बहुवर्षसहस्रान्तं प्रजापालनवर्धितम् | अनेकक्रतुदानौधैरर्जितं मे महत् फलम्,मैंने कई हजार वर्षोतक अनेकानेक यज्ञों और दानोंके द्वारा जिस महान् पुण्यफलका उपार्जन किया था और जिसे प्रजापालनरूपी धर्मके द्वारा उत्तरोत्तर बढ़ाया था, वह सब थोड़े ही समयमें नष्ट कैसे हो गया? जिससे मैं यहाँसे नीचे गिरा दिया गया। भगवन! महाद्युते! मुझे मेरे सत्कर्मोद्वारा जो सनातन लोक प्राप्त हुए थे, उन्हें आप जानते हैं। मेरा वह सारा पुण्य सहसा नष्ट कैसे हो गया?
bahuvarṣasahasrāntaṁ prajā-pālana-vardhitam | aneka-kratu-dānaughair arjitaṁ me mahat phalam | kathaṁ tat sarvaṁ alpa-kālena naṣṭaṁ mayā saha | yena aham iha-sthānād adhaḥ pātitaḥ | bhagavan mahādyute mama sat-karmabhiḥ prāptān sanātanān lokān tvam jānāsi | tat me puṇyaṁ sahasā kathaṁ naṣṭam abhavat ||
على مدى آلاف السنين جمعتُ رصيدًا عظيمًا من الاستحقاق بكثرة القرابين والعطايا، وزدتُه بناموس حماية الرعية. فكيف اندثر ذلك كله في زمنٍ قصير، حتى أُخرجتُ من هذه المنزلة وأُسقِطتُ؟ يا أيها المبارك، يا ربَّ النور العظيم! أنت تعلم العوالم الأبدية التي نلتُها بأعمالي الصالحة. فكيف فني استحقاقي فجأة؟
नारद उवाच
Educational Q&A
Even vast merit accumulated through sacrifice, charity, and righteous governance can be exhausted or nullified; the verse highlights the fragility of reward-based virtue and prompts inquiry into what causes the loss of puṇya (e.g., ethical lapse, pride, or some counteracting act).
Nārada, having been cast down from a higher state, addresses a radiant divine figure and asks why the great merit he earned over thousands of years—through yajñas, gifts, and protection of subjects—was suddenly destroyed, resulting in his fall.