Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Udyoga Parva, Adhyāya 101: Bhogavatī-varṇana, Nāga-vaṃśa-kathana, and Sumukha-vivāha-prastāva

सर्वकामदुघा नाम धेनुर्धारयते दिशम्‌ । उत्तरां मातले धर्म्या तथैलविलसंज्ञिताम्‌,चौथी धेनुका नाम सर्वकामदुघा है। मातले! वह धर्मयुक्त कुबेरसम्बन्धिनी उत्तरदिशाका धारण-पोषण करती है

sarvakāmadughā nāma dhenur dhārayate diśam | uttarāṃ mātale dharmyāṃ tathailavilasaṃjñitām ||

قال نارادا: «بقرةٌ مُحقِّقةٌ لكلّ الأماني تُدعى سرفاكامادوغا (Sarvakāmadughā) تسند الربع الشمالي. يا ماتَلي، إن جهة الشمال تلك ذات طابعٍ قويم، وتُسمّى أيضًا “أيلَڤيلا” (Ailavila) لارتباطها بكوبيرا (Kubera).»

सर्वकामदुघाfulfilling all desires (lit. milking all wishes)
सर्वकामदुघा:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वकामदुघा
FormFeminine, Nominative, Singular
नामby name / called
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनामन्
धेनुःcow
धेनुः:
Karta
TypeNoun
Rootधेनु
FormFeminine, Nominative, Singular
धारयतेsupports / bears
धारयते:
TypeVerb
Rootधृ
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
दिशम्direction (quarter)
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
उत्तराम्northern
उत्तराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormFeminine, Accusative, Singular
मातलेO Mātali
मातले:
TypeNoun
Rootमातलि
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्म्याम्righteous / in accordance with dharma
धर्म्याम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधर्म्य
FormFeminine, Accusative, Singular
तथाthus / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
इलविलसंज्ञिताम्named Ilavila
इलविलसंज्ञिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइलविलसंज्ञित
FormFeminine, Accusative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
M
Mātali
S
Sarvakāmadughā (wish-fulfilling cow)
U
Uttarā diś (Northern direction)
A
Ailavila
K
Kubera (implied by Ailavila association)