Shloka 6

Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)

Devanagari script

स हन्यमाने सैन्ये स्वे मुचुकुन्दो नराधिप: । गर्हयामास विद्धांसं पुरोहितमरिंदम:,इस प्रकार अपनी सेनाको मारी जाती देखकर शत्रुदमन राजा मुचुकुन्दने अपने विद्धान्‌ पुरोहित वसिष्ठजीको इसके लिये उलाहना दिया

Transliteration

sa hanyamāne sainye sve mucukundo narādhipaḥ | garhayāmāsa viddhāṁsaṁ purohitam ariṁdamaḥ ||

Translation

قال بهيشما: حين كانت جيوشه تُقطَع وتُباد، وبّخ الملك موچوكُندا—قاهر الأعداء—كاهنه العائليَّ العالِم. وأمام الخراب، التفت الملك إلى السلطة الأخلاقية والطقسية التي كان يعتمد عليها، محمِّلًا إياها مسؤولية المشورة والقرابين التي كان يُراد بها أن تجلب الحماية وتُقيم النظام القويم.

Word by Word

सःhe

हन्यमानेwhile being slain

सैन्येin the army

स्वेin his own

मुचुकुन्दःMuchukunda

नराधिपःking (lord of men)

गर्हयामासreproached / censured

विद्धांसम्learned (man)

पुरोहितम्family priest

अरिंदमःfoe-subduing

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Mucukunda

Purohita (royal priest)

Vasiṣṭha (as identified in the Hindi gloss)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes