Shloka 13
राज्ञोऽभिषेकः, अराजकदोषः, दण्डधारणस्य आवश्यकता
Royal Consecration, the Fault of Kinglessness, and the Necessity of Enforcement
पालनात् सर्वभूतानां स्वराष्ट्रपरिपालनात् । दीक्षा बहुविधा राजन् सत्याश्रमपदं भवेत्,समस्त प्राणियोंके पालन तथा अपने राष्ट्रकी रक्षा करनेसे राजाको नाना प्रकारके यज्ञोंकी दीक्षा लेनेका पुण्य प्राप्त होता है। राजन्! इससे वह संन्यासाश्रमके सेवनका फल प्राप्त करता है
pālanāt sarvabhūtānāṁ svarāṣṭraparipālanāt | dīkṣā bahuvidhā rājan satyāśramapadaṁ bhavet ||
قال بهيشما: «أيها الملك، إنّ الحاكم إذا حمى جميع الكائنات الحيّة وصان مملكته، نال ثوابًا يعادل ثواب تلقي دīkṣā (التكريس الطقسي) لأنواع كثيرة من القرابين. وبمثل هذا الحكم القائم على الدارما ينال ثمرة “المقام الحق” بين الآشرمات، وهي ثمرة تُشبه جزاء التجرّد، لأن سلطانه يُمارَس كأمانة موكولة لخير الجميع.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s primary dharma is protection—of all beings and of the realm. When governance is exercised as selfless guardianship, its merit equals that of many sacrificial consecrations and can yield a spiritual fruit comparable to renunciation.
In the Śānti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma addresses the king and explains that righteous rule—especially protection and maintenance of order—functions as a high religious discipline, granting merit traditionally associated with ritual vows and even the renunciant ideal.