Shloka 31
दानपात्रापात्र-निर्णयः / Determining Worthy Gifts, Recipients, and Permissible Food
प्रविविक्षु: स धर्मज्ञ: कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर: । अर्चयामास देवांश्ष ब्राह्मणांक्ष सहस्रश:,नगरमें प्रवेश करते समय धर्मज्ञ कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरने देवताओं तथा सहखसों ब्राह्मणोंका पूजन किया। तदनन्तर कम्बल और मृगचर्मसे ढके हुए एक नूतन उज्ज्वल रथपर जिसकी पवित्र मन्त्रोंद्वारा पूजा की गयी थी तथा जिसमें शुभ लक्षणसम्पन्न सोलह सफेद बैल जुते हुए थे, वे बन्दीजनोंके मुखसे अपनी स्तुति सुनते हुए उसी प्रकार सवार हुए, जैसे चन्द्रदेव अपने अमृतमय रथपर आखरूढ़ होते हैं
pravivikṣuḥ sa dharmajñaḥ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ | arcayāmāsa devāṁś ca brāhmaṇāṁś ca sahasraśaḥ ||
ولمّا همَّ بدخول المدينة، قام يودهيشثيرا ابن كونتي، العارف بالدهرما، بأعمال العبادة؛ فأكرم الآلهة وأبدى التبجيل لآلافٍ من البراهمة. ويُبرز هذا المشهد التزامه بملوكيةٍ قوامها الاستقامة: فالدخول العلني لا يُصوَّر نصراً شخصياً، بل فعلاً مُكرَّساً مؤسَّساً على التقوى والامتنان والواجب الاجتماعي والديني.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Righteous authority is grounded in dharma: a king’s public actions should begin with reverence toward the divine order (devas) and the moral-intellectual order (brāhmaṇas), signalling humility, gratitude, and responsibility rather than mere power.
Yudhiṣṭhira, preparing to enter the city, performs worship and honours the gods and large numbers of brāhmaṇas, presenting his entry as a consecrated, dharma-oriented act.