Shloka 2
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
Devanagari script
निवृत्तं चास्थितो धर्म क्षमी भागवत: प्रभु: । निवृत्तिधर्मान् विदधे स एव भगवान् प्रभु:,सबके स्वामी क्षमाशील भगवान् नारायण स्वयं तो निवृत्तिधर्ममें ही स्थित हैं और उन्हीं सर्वशक्तिमान् भगवानने निवृत्तिधर्मोंका विधान किया है
Transliteration
śaunaka uvāca | nivṛttaṃ cāsthito dharmaḥ kṣamī bhāgavataḥ prabhuḥ | nivṛtti-dharmān vidadhe sa eva bhagavān prabhuḥ ||
Translation
قال شاونَكَة: «إن الربّ—نارايَنا، البهاغافان الحليم الصفوح—مقيمٌ في طريق النِّفْرِتّي (طريق الزهد والانصراف). وهو بعينه، ذلك البهاغافان السيّد، الذي سنَّ شرائع دارما النِّفْرِتّي.»
Word by Word
निवृत्तम्withdrawn/turned away (from action)
निवृत्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिवृत्त (नि-√वृत्, क्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आस्थितःabiding in/standing in
आस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootआस्थित (आ-√स्था, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मम्dharma; law/duty
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
क्षमीforbearing; patient
क्षमी:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षमी (क्षमा-वत्/क्षमिन्-भावः)
FormMasculine, Nominative, Singular
भागवतःdivine; of the Lord
भागवतः:
Karta
TypeAdjective
Rootभागवत
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रभुःLord; master
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular
निवृत्तिधर्मान्duties of renunciation/withdrawal
निवृत्तिधर्मान्:
Karma
TypeNoun
Rootनिवृत्ति-धर्म
FormMasculine, Accusative, Plural
विदधेhe established/ordained
विदधे:
TypeVerb
Root√धा (वि-)
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed; alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रभुःLord; master
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
शौनक उवाच
Characters & Entities
Ś
ŚaunakaB
Bhagavān (Nārāyaṇa / the Lord)P
Prabhu (the Lord)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes