Shloka 19
एकान्तिधर्म-प्रश्नः (Inquiry into Ekāntin Dharma) / The Origin and Practice of Single-Pointed Nārāyaṇa-Centered Discipline
सात्वतं विधिमास्थाय प्राक् सूर्यमुखनि:सृतम् । पूजयामास देवेशं तच्छेषेण पितामहान्,जो पहले भगवान् सूर्यके मुखसे प्रकट हुआ था, उस वैष्णव शास्त्रोक्त विधिका आश्रय ले वे प्रथम तो देवेश्वर भगवान् नारायणका पूजन करते। फिर उनकी सेवासे बचे हुए पदार्थोंसे पितरोंका, पितरोंकी सेवासे बचे हुए पदार्थोसे ब्राह्मगणोंका तथा अन्य आश्रितजनोंका विभागपूर्वक सत्कार करते थे। सबको देनेके अनन्तर बचे हुए अन्नका भोजन करते थे, सत्यमें तत्पर रहते और किसी भी प्राणीकी हिंसा नहीं करते थे
sātvataṁ vidhim āsthāya prāk sūryamukha-niḥsṛtam | pūjayāmāsa deveśaṁ taccheṣeṇa pitāmahān ||
قال بهيشما: باتّباعه شعيرة الساتڤاتا (الڤايشناڤية) التي يُقال إنها خرجت أول ما خرجت من فم الشمس، كان يبتدئ بعبادة نارايانا، ربّ الآلهة. ثم بما بقي من تلك العبادة كان يكرّم البِتْرَ (أرواح الأسلاف)؛ وبما بقي من قرابين الأسلاف كان يكرّم البراهمة وسائر من يعتمدون عليه، موزِّعًا على كلٍّ نصيبه على وجه النظام. وبعد أن يعطي الجميع كان يأكل ما تبقّى من الطعام. وكان ملازمًا للصدق، لا يؤذي كائنًا حيًّا.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches an ethical order of living: begin with devotion to Nārāyaṇa, then honor ancestors and Brāhmaṇas, support dependents, and only then partake oneself—while remaining truthful and non-violent. It presents dharma as disciplined worship, responsible distribution, and restraint.
Bhīṣma describes the conduct of an exemplary person who follows the Sātvata (Vaiṣṇava) ritual system. He worships the Lord first, then uses the remnants of offerings in a graded sequence—Pitṛs, Brāhmaṇas, and others—before eating what remains, embodying satya and ahiṁsā.