Shloka 38
Nārāyaṇasya Guhya-nāmāni Niruktāni (Etymologies of Nārāyaṇa’s Secret Epithets) / नारायणस्य गुह्यनामानि निरुक्तानि
रूपकूलां मनःस्रोतां स्पर्शद्वीपां रसावहाम् । गन्धपड्कां शब्दजलां स्वर्गमार्गदुरावहाम्,यह संसार एक नदीके समान है, जिसका उपादान या उदगम सत्य है, रूप इसका किनारा, मन स्रोत, स्पर्श द्वीप और रस ही प्रवाह है, गन्ध उस नदीकी कीचड़, शब्द जल और स्वर्गरूपी दुर्गम घाट है। शरीररूपी नौकाकी सहायतासे उसे पार किया जा सकता है। क्षमा इसको खेनेवाली लग्गी और धर्म इसको स्थिर करनेवाली रस्सी (लंगर) है। यदि त्यागरूपी अनुकूल पवनका सहारा मिले तो इस शीघ्रगामिनी नदीको पार किया जा सकता है। इसे पार करनेका अवश्य प्रयत्न करे
nārada uvāca |
rūpakūlāṃ manaḥsrotāṃ sparśadvīpāṃ rasāvahām |
gandhapaṅkāṃ śabdajalāṃ svargamārgadurāvahām ||
قال نارادا: «إن هذا العالم كالنهر. الحقّ مصدره، والصورة ضفّتاه، والعقل تيّاره، واللمس جُزُره، والذوق مجراه الجاري. والرائحة وحله، والصوت ماؤه، والمَعبر العسير هو الطريق إلى السماء. وبمعونة الجسد كقاربٍ يمكن عبوره. والحِلمُ/الصبرُ هو العصا التي تُجدّف به، والدارما هي الحبل/المرساة التي تُثبّته. فإذا نال المرء ريحَ الزهد المواتية أمكنه اجتياز هذا النهر السريع. لذلك ينبغي للمرء أن يجتهد يقيناً في عبوره».
नारद उवाच