Shloka 27
Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)
सुमन्तुं च महाभागं वैशम्पायनमेव च । जैमिनिं च महाप्राज्ञं पैलं चापि तपस्विनम्,उसी बुद्धिमान् गिरिराज हिमवानकी पूर्व दिशाका आश्रय लेकर पर्वतके एकान्त तटप्रान्तमें महातपस्वी महाबुद्धिमान् पराशरनन्दन व्यास अपने शिष्य महाभाग सुमन्तु, महाबुद्धिमान् जैमिनि, तपस्वी पैल तथा वैशम्पायन-इन चार शिष्योंको वेद पढ़ा रहे थे
sumantuṁ ca mahābhāgaṁ vaiśampāyanam eva ca | jaiminiṁ ca mahāprājñaṁ pailaṁ cāpi tapasvinam ||
قال بيشما: «(لقد علّم) سومنتو (Sumantu) الجليل، وكذلك فايشَمبايانا (Vaiśampāyana)؛ وجايمِني (Jaimini) العظيم الحكمة؛ وبايلا (Paila) أيضًا، الناسك.» وفي سياقه يذكّر هذا البيت بنقل فياسا للمعرفة المقدّسة إلى تلاميذ مستحقّين، مؤكّدًا أن التعلّم يُصان بالخلق، والانضباط، والأهلية لتلقّيه.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sacred knowledge is preserved and made effective through qualified transmission: disciples are described by merit—fortune, wisdom, and ascetic discipline—implying that learning is inseparable from ethical fitness and self-control.
Bhishma lists the principal disciples associated with the tradition of Vyasa’s teaching—Sumantu, Vaishampayana, Jaimini, and Paila—situating the discussion within the lineage by which the Vedas and Itihasa were handed down.