Shloka 41
सुवर्णष्ठीविनोपाख्यानम्
The Account of Suvarṇaṣṭhīvin
पृथ्वीनाथ! यदुवीर श्रीकृष्णने जो बातें तुम्हारे सामने कही हैं, उन्हींको मैंने उस शोकाकुल राजाको सुनाया ।। संजीवितश्चापि पुनर्वासवानुमते तदा । भवितव्यं तथा तच्च न तच्छक्यमतो<न्यथा,फिर इन्द्रकी अनुमतिसे उस बालकको जीवित भी कर दिया। उसकी वैसी ही होनहार थी। उसे कोई पलट नहीं सकता था
sañjīvitaś cāpi punar vāsavānumate tadā | bhavitavyaṃ tathā tac ca na tac chakyam ato 'nyathā ||
«يا ربَّ الأرض، إن الكلمات التي قالها بطلُ يَدُو، شري كريشنا، بين يديك—هي بعينها التي أسْمَعْتُها لذلك الملك المكدود بالحزن. ثم بعد ذلك، وبإذنِ فاسافا (إندرا)، أُعيد الغلام إلى الحياة أيضًا. غير أن ما كان مقدَّرًا أن يقع قد وقع على ذلك الوجه بعينه؛ ولذلك لم يكن ممكنًا أن يُجعل على غيره.»
पर्वत उवाच
Educational Q&A
Even when extraordinary help—such as divine consent—brings a reversal like revival, the Mahābhārata emphasizes that the larger inevitability (bhavitavya) still unfolds; one should perform dharma and accept that not everything can be altered by will.
The speaker reports that, with Indra’s approval, a child was brought back to life; nevertheless, the verse concludes that what was destined happened as destined, and it was not possible to make events turn out otherwise.