Previous Verse
Next Verse

Shloka 1963

Śānti-parva Adhyāya 30: Nārada–Parvata Samaya-bhaṅga, Śāpa, and the Marriage of Sukumārī

कामार्त नारदं क्रुद्ध/ शशापैनं ततो भृशम्‌ | परंतु पर्वतने अपनी तपस्या और नारदजीकी चेष्टाओंसे जान लिया कि नारद कामवेदनासे पीड़ित हैं; फिर तो उन्होंने अत्यन्त कुपित हो उन्हें शाप देते हुए कहा --

kāmārtaḥ nāradaṃ kruddhaḥ śaśāpa enaṃ tato bhṛśam | parantu parvatena svāṃ tapasyāṃ ca nāradasya ceṣṭāś ca jñātvā, nāradaḥ kāmavedanāyāḥ pīḍita iti niścitya, sa tu atīva kupitaḥ san śāpaṃ dadau—

وقد غلبت الشهوة (kāma) على نارادا (Nārada)، فاستبدّ به الغضب وأطلق عليه لعنةً شديدة. غير أن بارفاتا (Parvata)، بقوة نسكه وبملاحظته لأفعال نارادا، أدرك أن نارادا مبتلى بألم الهوى. فاشتد غضب بارفاتا، وتكلم بكلمات اللعن—مبينًا الإطار الأخلاقي أن حتى الناسك الجليل إذا استولى عليه kāma وkrodha (السخط) قد يسقط في قولٍ وفعلٍ مؤذيين.

कामार्तःafflicted by desire
कामार्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootकामार्त
FormMasculine, Nominative, Singular
नारदम्Narada
नारदम्:
Karma
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Accusative, Singular
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
शशापcursed
शशाप:
TypeVerb
Rootशप्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
भृशम्exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्

श्रीकृष्ण उवाच

Ś
Śrī Kṛṣṇa
N
Nārada
P
Parvata

Educational Q&A

The passage highlights the ethical danger of being ruled by kāma (desire) and krodha (anger): even spiritually eminent figures may commit harmful acts—like uttering harsh curses—when inner restraint fails. Tapas and discernment reveal hidden motives, but dharma requires mastery over reactive speech.

Nārada, distressed by desire and anger, issues a strong curse. Parvata, perceiving through his ascetic insight and by observing Nārada’s behavior that Nārada is suffering from passion, becomes extremely angry and responds by pronouncing a curse—escalating the conflict driven by emotion.