Shloka 109
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
Devanagari script
धर्मकामार्थमोक्षाणां कथनीयकथाय च । सांख्याय सांख्यमुख्याय सांख्ययोगप्रवर्तिने
Translation
إن سيرة مجدك جديرة بأن تُروى: فأنت واهبُ الدَّرْمَةِ (الاستقامة)، والأرثَةِ (المنفعة)، والكامَةِ (الرغبة)، والمُوكْشَةِ (التحرّر). أنتَ سَامْخْيَا في حقيقتك، وأنتَ الأوّل بين سالكي السامخيا-يوغا، وأنتَ مُجري علم السامخيا ومُطلِقُ مساره. لكَ السجود.
Word by Word
धर्मकामार्थमोक्षाणाम्of dharma, kāma, artha and mokṣa
धर्मकामार्थमोक्षाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधर्म/काम/अर्थ/मोक्ष
FormMasculine, Genitive, Plural
कथनीयकथायाःof the story worthy to be told
कथनीयकथायाः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकथनीयकथा
FormFeminine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सांख्यायto/for Sāṅkhya
सांख्याय:
Sampradana
TypeNoun
Rootसांख्य
FormNeuter, Dative, Singular
सांख्यमुख्यायto the chief among Sāṅkhyas/Sāṅkhya-knowers
सांख्यमुख्याय:
Sampradana
TypeAdjective
Rootसांख्यमुख्य
FormMasculine, Dative, Singular
सांख्ययोगप्रवर्तिनेto the promoter/initiator of Sāṅkhya-yoga
सांख्ययोगप्रवर्तिने:
Sampradana
TypeNoun
Rootसांख्ययोगप्रवर्तिन्
FormMasculine, Dative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes