Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara

Fever

इन्द्रियाणां स्वकर्मेभ्य: श्रमादुपरमो यदा । भवतीन्द्रियसंत्यागादथ स्वपिति वै नर:,जब अपने-अपने कर्मोंसे थककर इन्द्रियाँ शान्त हो जाती हैं, तब इन्द्रियोंका त्याग करके जीवात्मा सो जाता है

indriyāṇāṁ svakarmebhyaḥ śramād uparamo yadā | bhavatīndriya-saṁtyāgād atha svapiti vai naraḥ ||

قال أَسِيتا: إذا كلّت الحواسّ من أعمالها الخاصة فسكنت وتوقّفت من الإعياء، فعندئذٍ—بترك التعلّق بالمدركات الحسية—ينام الإنسان حقًّا.

इन्द्रियाणाम्of the senses
इन्द्रियाणाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Genitive, Plural
स्वकर्मेभ्यःfrom their own activities
स्वकर्मेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootस्वकर्मन्
FormNeuter, Ablative, Plural
श्रमात्from fatigue
श्रमात्:
Apadana
TypeNoun
Rootश्रम
FormMasculine, Ablative, Singular
उपरमःcessation; rest
उपरमः:
Karta
TypeNoun
Rootउपरम
FormMasculine, Nominative, Singular
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
भवतिoccurs; becomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
इन्द्रियसंत्यागात्from the withdrawal/abandonment of the senses
इन्द्रियसंत्यागात्:
Apadana
TypeNoun
Rootइन्द्रियसंत्याग
FormMasculine, Ablative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
स्वपितिsleeps
स्वपिति:
TypeVerb
Rootस्वप्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
नरःa man; person
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular

असित उवाच

A
Asita
I
indriyāṇi (the senses)
N
naraḥ (the person)