Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

कालनियमः शोकशमनं च

Kāla as Regulator; Pacification of Grief

यस्तु सम्मभिन्नवृत्त: स्याद्‌ वीतशोकभयो नर: । अल्पेन तृषितो द्रह्मन्‌ भ्रूणहत्यां न बुध्यते

حتى وإن خلا الرجل من الحزن والخوف، فإذا كان منحرفًا عن السيرة القويمة، ثم أصابته ولو يسيرةٌ من ظمأ المال، أقدم على الغدر وإيذاء الآخرين حتى لا يعود يلتفت إلى إثمٍ عظيم كقتل الجنين.

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सम्मभिन्नवृत्तःone whose conduct is completely corrupted
सम्मभिन्नवृत्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्मभिन्नवृत्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्यात्would be/is (in the sense of 'if he is')
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
वीतशोकभयःfree from grief and fear
वीतशोकभयः:
Karta
TypeAdjective
Rootवीतशोकभय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
अल्पेनby/with a little (i.e., by a small amount)
अल्पेन:
Karana
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
तृषितःthirsting/desirous
तृषितः:
Karta
TypeAdjective
Rootतृषित (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्यय from √तृष्)
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मन्O Brahmin
ब्राह्मन्:
TypeNoun
Rootब्राह्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
भ्रूणहत्याम्the killing of an embryo (a grave sin)
भ्रूणहत्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रूणहत्या (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
बुध्यतेunderstands/realizes/considers
बुध्यते:
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada

वैशम्पायन उवाच