Shloka 3

चिरकारि-उपाख्यानम् / The Exemplum of Cirakārī: Deliberation Before Irreversible Action

Devanagari script

भीष्म उवाच सदाचार: स्मृतिर्वेदास्त्रिविधं धर्मलक्षणम्‌ | चतुर्थमर्थमित्याहु: कवयो धर्मलक्षणम्‌,भीष्मजी कहते हैं--युधिष्ठिर! वेद, स्मृति और सदाचार--ये तीन धर्मके स्वरूपको लक्षित करानेवाले हैं। कुछ विद्वान्‌ अर्थको भी धर्मका चौथा लक्षण बताते हैं

Transliteration

bhīṣma uvāca sadācāraḥ smṛtir vedās trividhaṃ dharmalakṣaṇam | caturtham artham ity āhuḥ kavayo dharmalakṣaṇam ||

Translation

قال بيشما: «يا يودهيشثيرا، إنّ حسن السلوك، وتقليد السمرِتي (Smṛti)، والڤيدا—هذه الثلاثة هي العلامات التي يُعرَف بها الدهرما. ويقول بعض الحكماء العلماء أيضًا إنّ الأَرثا (artha: المنفعة العملية ووسائل المعاش) علامةٌ رابعة للدهرما.»

Word by Word

• {'bhīṣma uvāca': 'Bhishma said', 'sadācāraḥ': 'good conduct

• established righteous practice of the virtuous', 'smṛtiḥ': 'Smṛti

• remembered tradition (law-codes, dharmaśāstra, customary injunctions)', 'vedāḥ': 'the Vedas

• revealed scripture (śruti)', 'trividham': 'threefold

• consisting of three', 'dharma-lakṣaṇam': 'mark/criterion/indicator of dharma

• that by which dharma is known', 'caturtham': 'fourth', 'artham': 'artha

• material prosperity, practical advantage, means of life and governance', 'iti āhuḥ': 'thus they say', 'kavayaḥ': 'poets/sages

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Veda
• Smṛti
• Sadācāra
• Artha
• Yudhiṣṭhira