Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Adhyāya 249 — Mṛtyu-prādurbhāvaḥ (The Manifestation of Death) / Restraint of Tejas and Ordered Saṃhāra

तत्‌ प्रीतियुक्तेन गुणान्वितेन पुत्रेण सत्पुत्र दमान्वितेन । पृष्टो हि सम्प्रीतमना यथार्थ ब्रूयात्‌ सुतस्येह यदुक्तमेतत्‌,सत्पुत्र शुकदेव! प्रीतियुक्त, गुणवान्‌ तथा इन्द्रियसंयमी पुत्र यदि प्रश्न करे तो पिता संतुष्टचित्त होकर उस जिज्ञासु पुत्रके समीप यथार्थरूपसे इस ज्ञानका उपदेश करे, जो कुछ मैंने तुम्हारे निकट कहा है

tat prīti-yuktena guṇānvitena putreṇa satputra damānvitena | pṛṣṭo hi samprīta-manā yathārthaṁ brūyāt sutasyeha yad uktam etat || satputra śukadeva! prīti-yuktaḥ guṇavān tathendriya-saṁyamī putra yadi praśna kare to pitā santuṣṭa-citta hokar us jijñāsu putra-ke samīpa yathārtha-rūpa-se is jñāna-kā upadeś kare, jo kuch maine tumhāre nikaṭ kahā hai ||

قال فياسا: إذا سأل ابنٌ جدير—محبّ، متحلٍّ بالفضائل، ومروَّض على ضبط النفس—فإن على الأب، وقد سُرَّ قلبه، أن يكلّم ذلك الابن الطالب للمعرفة بالصدق وعلى ما هو عليه في الواقع، مُلقِّنًا إيّاه هذا العلم نفسه الذي قيل هنا. يا شُكاديفا، أيها الابن النبيل! إن سأل ابنٌ كهذا، محبٌّ فاضلٌ كافٌّ لحواسّه، فعلى الأب، بطمأنينة ورضا، أن يعلّمه هذه الوصية كما هي تمامًا.

तत्that (teaching/thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रीतियुक्तेनby/with one endowed with affection
प्रीतियुक्तेन:
Karana
TypeAdjective
Rootप्रीतियुक्त
FormMasculine, Instrumental, Singular
गुणान्वितेनby/with one possessed of virtues
गुणान्वितेन:
Karana
TypeAdjective
Rootगुणान्वित
FormMasculine, Instrumental, Singular
पुत्रेणby the son
पुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
सत्पुत्रO good son
सत्पुत्र:
TypeNoun
Rootसत्पुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
दमान्वितेनby/with one endowed with self-control
दमान्वितेन:
Karana
TypeAdjective
Rootदमान्वित
FormMasculine, Instrumental, Singular
पृष्टःhaving been asked
पृष्टः:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सम्प्रीतमनाone whose mind is well-pleased
सम्प्रीतमना:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्प्रीतमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
यथार्थम्truthfully/as it is
यथार्थम्:
TypeIndeclinable
Rootयथार्थ
ब्रूयात्should say/should tell
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormVidhi-linga (optative), Present-system, 3rd, Singular, Parasmaipada
सुतस्यof the son
सुतस्य:
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Genitive, Singular
इहhere/in this matter
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
यत्whatever/that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
उक्तम्said/spoken
उक्तम्:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

व्यास उवाच

V
Vyāsa
Ś
Śukadeva