Shloka 4
मनस्–बुद्धि–गुणविचारः (Manas–Buddhi–Guṇa Inquiry) — Meditation and Nirguṇa Realization
दिव्यानि कामचारीणि विमानानि सभास्तथा । आक्रीडा विविधा राजन पद्मिन्यश्वैव काज्चना:,परम बुद्धिमान् देवताओंके ये जो स्थान बताये जाते हैं, उनके रूप-रंग अनेक प्रकारके हैं। फल भी नाना प्रकारके हैं। देवताओंके यहाँ इच्छानुसार विचरनेवाले दिव्य विमान तथा दिव्य सभाएँ होती हैं। राजन! उनके यहाँ नाना प्रकारके क्रीडास्थल तथा सुवर्णमय कमलोंसे सुशोभित बावलियाँ होती हैं
divyāni kāmacārīṇi vimānāni sabhās tathā | ākrīḍā vividhā rājan padminyaś caiva kāñcanāḥ ||
قال بهيشما: «في عوالم الآلهة توجد فيمَانات سماوية تتحرك حيث شاء المرء، وتوجد كذلك قاعات اجتماع بهيّة. يا أيها الملك، هناك بساتين للبهجة وميادين للّعب على أنواع شتّى، وكذلك برك وآبار مدرّجة تفيض بزنابق ذهبية. وهكذا فإن المساكن الإلهية التي يذكرها الحكماء مزدانة بتنوّع الصور واللذّات، مُظهِرةً الثمار التي تنشأ عن استحقاقٍ رفيع.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights the attractive, richly adorned enjoyments of the divine worlds—vimānas, assembly-halls, and pleasure-grounds—pointing to the doctrine of karma-phala: refined, desirable experiences arise as results of accumulated merit (puṇya).
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king on dharma and its results. Here he describes the splendor of the gods’ abodes—vehicles that move by will, divine halls, and golden lotus-ponds—as part of an account of higher realms and the fruits of virtuous conduct.