Shloka 33
सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्
Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences
तदा गौणमनन्तस्य नामानन्तेति विश्ुतम् । नामधेयानुरूपस्य मानसस्य महात्मन:,अतः परमात्मा मानसदेव अपने नामके अनुरूप ही अनन्त हैं। उनका सुप्रसिद्ध अनन्त नाम उनके गुणके अनुसार ही है
tadā gauṇam anantasya nāmānanteti viśrutam | nāmadheyānurūpasya mānasasya mahātmanaḥ ||
قال بهاردفاجا: «عندئذٍ ذاع الاسم الوصفيّ الثانويّ لذلك العظيم النفس “مانَس” (Mānas)—الذي توافق طبيعته اسمه—فاشتهر بـ“أنَنْتَ” (Ananta: اللانهائي). وهكذا تُسمّى الذات العليا “أننتا” على وفق صفاتها: بلا حدّ، بلا نهاية، وفوق كل مقدار.»
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
A name (especially an epithet) can be ‘gauṇa’—a descriptive designation that reflects qualities. ‘Ananta’ signifies the limitless nature of the Supreme Self; the epithet is justified because it corresponds to the being’s boundless attributes.
Bharadvāja explains how the renowned epithet ‘Ananta’ becomes associated with the great-souled Mānas/Paramātmā, emphasizing that the fame of the name arises from its fitness to the subject’s nature and qualities.