Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya

वणिज: कर्षका गोपा: कारव: शिल्पिनस्तथा । देवकर्मकृतश्लैव युक्ता: कामेन कर्मसु,व्यापारी, किसान, ग्वाले, कारीगर और शिल्पी तथा देवसम्बन्धी कार्य करनेवाले लोग भी कामनासे ही अपने-अपने कर्मोमें लगे रहते हैं

vaṇijaḥ karṣakā gopāḥ kāravāḥ śilpinastathā | devakarmakṛtaś caiva yuktāḥ kāmena karmasu ||

قال بهيشما: «التجّار، والفلاحون، ورعاة البقر، والحِرَفيون والصنّاع—بل وحتى من يؤدّون الطقوس والخدمات المتصلة بالآلهة—كلّهم ينهضون إلى أعمالهم بدافع الرغبة. ففي العالم تُساق الحركة غالبًا بالحاجة وتوقّع الثمرة، ويعمل الناس طلبًا لما يتشوّفون إليه من نتائج.»

वणिजःmerchants
वणिजः:
Karta
TypeNoun
Rootवणिज्
FormMasculine, Nominative, Plural
कर्षकाःfarmers
कर्षकाः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्षक
FormMasculine, Nominative, Plural
गोपाःcowherds
गोपाः:
Karta
TypeNoun
Rootगोपा
FormMasculine, Nominative, Plural
कारवःartisans/workmen
कारवः:
Karta
TypeNoun
Rootकारु
FormMasculine, Nominative, Plural
शिल्पिनःcraftsmen
शिल्पिनः:
Karta
TypeNoun
Rootशिल्पिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
देवकर्मकृताःthose who perform divine/temple rites (workers in divine service)
देवकर्मकृताः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवकर्मकृत्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
युक्ताःengaged/occupied
युक्ताः:
TypeAdjective
Rootयुज् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
कामेनby desire
कामेन:
Karana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Instrumental, Singular
कर्मसुin (their) actions/works
कर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural

भीमयेन उवाच

V
vaṇijaḥ (merchants)
K
karṣakāḥ (farmers)
G
gopāḥ (cowherds)
K
kāravāḥ (artisans)
Ś
śilpinaḥ (craftsmen)
D
devakarmakṛtaḥ (ritual/religious functionaries)

Educational Q&A

The verse highlights that most worldly action—across professions from trade and farming to ritual service—is propelled by kāma (desire for outcomes). It frames desire as a common driver of karma, setting up ethical reflection on whether one should act for fruits or align action with dharma and restraint.

Within Śānti Parva’s instruction on conduct and the springs of human action, Bhīṣma explains to Yudhiṣṭhira that people in many walks of life engage in their duties because of desire. The statement functions as an observation about human motivation in society, supporting a broader discourse on ethics, self-control, and right action.