Shloka 10
Nārada–Vāyu–Śalmali Upākhyāna: Enmity with the Strong and the Primacy of Buddhi (नारद-वायु-शल्मलि उपाख्यानम्)
कि त्वयास्मासु कर्तव्यं मा मां स्प्राक्षी: कथंचन । गच्छ गच्छ न ते स्थान प्रीणात्यस्मानिति ब्रुवन्,वहाँ जाकर उन्होंने मुनिके दोनों पैर पकड़ लिये और उन्हें धीरे-धीरे दबाने लगे। ऋषिने वहाँ राजाको देखकर उस समय उनकी बड़ी निन्दा की। वे कहने लगे--अरे! तू तो महान् पापाचारी और ब्रह्महत्यारा है। यहाँ कैसे आया? हमलोगोंसे तेरा क्या काम है? मुझे किसी तरह छूना मत। जा-जा, तेरा यहाँ ठहरना हमलोगोंको अच्छा नहीं लगता
kiṃ tvayāsmāsu kartavyaṃ mā māṃ sprākṣīḥ kathaṃcana | gaccha gaccha na te sthānaṃ prīṇāty asmān iti bruvan |
قال بهيشما: «أيُّ شأنٍ لك معنا؟ لا تمسَّني بأيِّ وجهٍ كان. اذهب—اذهب! لا موضعَ لك هنا؛ إنَّ مقامَك لا يُرضينا»—هكذا تكلّم، مُظهِرًا نفورًا أخلاقيًّا وإقصاءً اجتماعيًّا-دينيًّا تجاه من عُدَّ ذا إثمٍ فادح.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic boundary: those judged to bear grave sin are treated as ritually and morally contaminating, leading to refusal of contact and denial of hospitality. It reflects the ethical logic of purity, accountability, and the community’s right to refuse association when dharma is perceived as violated.
A speaker (here attributed to Bhishma in the Shanti Parva frame) voices a sharp rejection: the visitor is told not to touch him, to leave immediately, and that there is no place for him because his presence is displeasing—signaling condemnation and exclusion.