Shloka 7
Draupadī’s Exhortation on Rājadharma and Daṇḍa (द्रौपद्याः राजधर्मोपदेशः)
Devanagari script
4 नन्दयैतान् महाराज मत्तानिव महाद्विपान् | उपपन्नेन वाक्येन सततं दुःखभागिन:,महाराज! उन्मत्त गजराजोंके समान आपके ये बन्धु सदा आपके लिये दुःख ही-दुःख उठाते आये हैं। अब तो इन्हें युक्तियुक्त वचनोंद्वारा आनन्दित कीजिये
Transliteration
nandayaitān mahārāja mattān iva mahādvipān | upapannena vākyena satataṁ duḥkhabhāginaḥ ||
Translation
قال فايشَمبايانا: «أيها الملك، إنّ ذوي قرباك هؤلاء—الذين ما برحوا يتحمّلون الحزن من أجلك—كالفيلة العظام التي سِيقَت حتى هاجت. فابتهجْ قلوبهم الآن بكلماتٍ محكمةٍ، لائقةٍ، وفي أوانها.»
Word by Word
नन्दयgladden, make happy
नन्दय:
TypeVerb
Rootनन्दय (णिच्) < नन्द्
Formलोट् (imperative), 2, singular, परस्मैपदम्
एतान्these (persons)
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, plural
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
Formmasculine, vocative, singular
मत्तान्intoxicated, frenzied
मत्तान्:
TypeAdjective
Rootमत्त
Formmasculine, accusative, plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महाद्विपान्great elephants
महाद्विपान्:
TypeNoun
Rootमहाद्विप
Formmasculine, accusative, plural
उपपन्नेनappropriate, well-reasoned
उपपन्नेन:
Karana
TypeAdjective
Rootउपपन्न
Formneuter, instrumental, singular
वाक्येनby (your) words/speech
वाक्येन:
Karana
TypeNoun
Rootवाक्य
Formneuter, instrumental, singular
सततम्always, continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसततम्
दुःखभागिनःsharers of sorrow, suffering
दुःखभागिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखभागिन्
Formmasculine, nominative, plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
Mahārāja (the king addressed)B
bandhu (kinsmen/relatives)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes