Shloka 37
Nakula’s Counsel on Yajña, Dāna, and Tyāga (नकुलोपदेशः—यज्ञदानत्यागविचारः)
निहत्य शत्रूंस्तरसा समृद्धान् शक्रो यथा दैत्यबलानि संख्ये । कः पार्थ शोचेन्निरत: स्वथधर्मे पूर्व: स्मृते पार्थिव शिष्टजुष्टे,कुन्तीनन्दन! जैसे इन्द्र युद्धमें दैत्योंकी सेनाओंका संहार करते हैं, उसी प्रकार जो वेगपूर्वक बढ़े-चढ़े शत्रुओंका वध करके विजय पा चुका हो और पूर्ववर्ती राजाओंद्वारा सेवित अपने धर्ममें तत्पर रहता हो, ऐसा (आपके सिवा) कौन राजा शोक करेगा?
nihatya śatrūṁs tarasā samṛddhān śakro yathā daityabalāni saṅkhye | kaḥ pārtha śocen nirataḥ svadharme pūrvaḥ smṛte pārthiva śiṣṭajuṣṭe |
قال ناكولا: «يا بارثا، يا ابن كونتي! لقد صرعتَ الأعداء الأقوياء على عَجَل، كما يُهلك شَكْرَةُ (إندرا) جموعَ الدَّيْتْيَة في ساحة القتال. فأيُّ ملكٍ، يا بارثا، يحزن إذا كان ثابتًا على دهرمَه، طريقٍ مذكورٍ منذ القدم وسار عليه الملوك الصالحون؟ وقد نال الظفر بالبأس وبقي وفيًّا للواجب الملكي الموروث، فمن—غيرك—يسقط في الأسى؟»
नकुल उवाच
Educational Q&A
A ruler who has fulfilled his warrior duty—defeating formidable enemies—and who remains devoted to svadharma as upheld by tradition and righteous kings has no ethical cause for grief; sorrow is portrayed as inconsistent with accomplished duty and established royal conduct.
Nakula addresses “Partha,” consoling him by invoking Indra’s battlefield example: just as Indra annihilates Daitya forces, so a victorious king who has acted according to the time-honored kṣatriya code should not lament, but stand firm in dharma.