Shloka 13
शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam
तस्मिन् हते महेष्वासे हतशिष्टास्त्रयो रथा: । संरम्भान्निशि राजेन्द्र जघ्नु: पांचालसोमकान्,राजेन्द्र! उस महाधनुर्धर दुर्योधनके मारे जानेपर मरनेसे बचे हुए तीन रथी--कृपाचार्य, कृतवर्मा और अअश्वत्थामाने रातमें सोते समय पांचालों और सोमकोंको रोषपूर्वक मार डाला
tasmin hate maheṣvāse hataśiṣṭās trayo rathāḥ | saṃrambhān niśi rājendra jaghnuḥ pāñcālasomakān ||
قال فايشَمبايانا: لما قُتل ذلك الرامي العظيم، بقي ثلاثة من فرسان العجلات—كريپاتشاريا، وكريتڤرما، وأشڤتثاما—فاندفعوا بغضبٍ عارم فقتلوا البانچالا والسوماكا ليلًا وهم نيام. وتُبرز الآية كيف أن الحزن والسخط إذا انفلتَا من قيد الدارما حوّلا النصر والهزيمة معًا إلى انهيارٍ أخلاقي، إذ يفيض العنف خارج ساحة القتال إلى خرقٍ لآداب المحارب.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how saṃrambha (blind rage) can override dharma: once restraint and warrior codes collapse, violence extends to the helpless (sleeping foes), turning warfare into moral transgression with lasting karmic and social consequences.
After the fall of the principal hero (understood here as Duryodhana), only three notable chariot-warriors remain—Kṛpa, Kṛtavarmā, and Aśvatthāmā—and, inflamed with anger, they kill the Pāñcāla and Somaka warriors at night while they are asleep.