Shloka 59
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
यात्रामारभसे दिष्ट्या प्राप्तकालमरिंदम । पार्ष्णिमूलं च विज्ञाय व्यवसायं पराजयम् | बलस्य च महाराज दत्त्वा वेतनमग्रत:,शत्रुदमन! क्या तुम पार्ष्णिग्राह आदि बारह- व्यक्तियोंके मण्डल (समुदाय)- को जानकर अपने कर्तव्यका5 निश्चय करके और पराजयमूलक व्यसनोंकाः अपने पक्षमें अभाव तथा शत्रुपक्षमें आधिक्य देखकर उचित अवसर आनेपर दैवका भरोसा करके अपने सैनिकोंको अग्रिम वेतन देकर शत्रुपर चढ़ाई कर देते हो?
Nārada uvāca |
Yātrām ārabhase diṣṭyā prāptakālam ariṃdama |
Pārṣṇimūlaṃ ca vijñāya vyavasāyaṃ parājayam |
Balasya ca mahārāja dattvā vetanam agrataḥ ||
قال نارَدَة: «حَسَنٌ حقًّا—يا قاهرَ الأعداء—أنك تُقْدِم على الحملة في وقتها. وقد عرفتَ أصلَ الخطر من وراء ظهرك، وثبّتَّ عزيمةً تُفضي إلى الظفر لا إلى الهزيمة، ثم—أيها الملك العظيم—دفعتَ أجورَ جيشك مُقدَّمًا، فتمضي زاحفًا على العدو.»
नारद उवाच
Educational Q&A
A ruler should act with timely judgment and strategic clarity: identify vulnerabilities (especially threats from the rear), commit to a policy aimed at success rather than self-defeating choices, and uphold obligations to soldiers by paying them properly—ideally in advance—before undertaking war.
Nārada addresses a king and commends him for preparing to launch a campaign at the right moment, after evaluating strategic risks and ensuring the army’s morale and duty are secured through advance payment.