Shloka 27
Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम् | ततः कमलपत्राक्ष॑ं कृष्ण लोकनमस्कृतम् । ववन्दे तत् तदा तेजो विवेश च नराधिप,महाबाहु शिशुपाल वज्रके मारे हुए पर्वत-शिखरकी भाँति धराशायी हो गया। महाराज! तदनन्तर सभी नरेशोंने देखा; चेदिराजके शरीरसे एक उत्कृष्ट तेज निकलकर ऊपर उठ रहा है; मानो आकाशसे सूर्य उदित हुआ हो। नरेश्वर! उस तेजने विश्ववन्दित कमलदललोचन श्रीकृष्णको नमस्कार किया और उसी समय उनके भीतर प्रविष्ट हो गया
utpatantaṁ mahārāja gaganād iva bhāskaram | tataḥ kamalapatrākṣaṁ kṛṣṇaṁ lokanamaskṛtam | vavande tat tadā tejo viveśa ca narādhipa ||
قال فايشَمبايانا: «أيها الملك العظيم، ارتفع نورٌ متلألئ إلى العُلا كأن الشمس قد ظهرت في كبد السماء. ثم إن ذلك البهاء نفسه انحنى إجلالًا لكريشنا—ذو العينين كبتلات اللوتس، المعبود لدى العالم—ودخل فيه في الحال. ويعلن هذا المشهد أن جوهر الألوهة الأعلى لا يُفنى وإن سقط ملكٌ معادٍ؛ بل يعود إلى منبعه الحق، مؤكِّدًا سيادة كريشنا العليا ونظام الدارما: فالكِبر والعدوان ينتهيان إلى الهلاك، بينما يبقى الإلهيُّ سيِّدًا.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores Kṛṣṇa’s supreme divinity: the ‘tejas’ (spiritual radiance/essence) ultimately belongs to and returns to him. Even an enemy’s end becomes a revelation of cosmic order—violence and arrogance lead to ruin, while the divine source remains the final refuge and ground of being.
After the fall of the opposing king (contextually Śiśupāla), the assembled rulers witness a brilliant radiance rise upward like the sun. That radiance bows to Kṛṣṇa and then merges into him, marking a dramatic sign of Kṛṣṇa’s lordship and the resolution of the episode.