Shloka 16
Śiśupāla-vadha in the Rājasūya-sabhā (शिशुपालवधः — राजसूयसभायाम्)
Devanagari script
शिशुपालस्तु संक्रुद्धे भीमसेने जनाधिप । नाकम्पत तदा वीर: पौरुषे स्वे व्यवस्थित:,राजन! भीमसेनके कुपित होनेपर भी वीर शिशुपाल भयभीत नहीं हुआ। उसे अपने पुरुषार्थका पूरा भरोसा था
Transliteration
Śiśupālas tu saṅkruddhe Bhīmasene janādhipa | nākampata tadā vīraḥ pauruṣe sve vyavasthitaḥ ||
Translation
قال فايشَمبايانا: أيها الملك، حين استشاط بهيماسينا غضبًا لم يرتعدِ المحاربُ شيشوبالا. فقد ثبتَ معتمدًا على بأسه الرجولي، لا يتزعزع—مُظهرًا تلك الثقة المتعجرفة التي كثيرًا ما تُؤجِّج التصعيد في مجالس الملوك.
Word by Word
शिशुपालःShishupala
शिशुपालः:
Karta
TypeNoun
Rootशिशुपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
संक्रुद्धेwhen (he was) enraged
संक्रुद्धे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसंक्रुद्ध
FormMasculine, Locative, Singular
भीमसेनेin/with regard to Bhimasena (when Bhimasena was enraged)
भीमसेने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Locative, Singular
जनाधिपO lord of people (O king)
जनाधिप:
TypeNoun
Rootजनाधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अकम्पतtrembled/was shaken
अकम्पत:
TypeVerb
Rootकम्प्
FormImperfect (Lan), Third, Singular, Parasmaipada
तदाthen/at that time
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
वीरःthe hero/brave one
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
पौरुषेin (his) manliness/valor
पौरुषे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपौरुष
FormNeuter, Locative, Singular
स्वेin his own
स्वे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्व
FormNeuter, Locative, Singular
व्यवस्थितःsteadfast/firmly resolved
व्यवस्थितः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaB
Bhīmasena (Bhīma)Ś
ŚiśupālaJ
Janādhipa (the king addressed, i.e., Janamejaya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes